Wisseling van de wacht bij Natuurmonumenten Achterhoek

VORDEN – De brede kroon van een notenboom biedt op een warme zomerochtend voldoende schaduw voor een goed gesprek met twee mannen waarin je, als je ze achter de picknicktafel ziet zitten, boswachters zou kunnen herkennen. Maar officieel zijn ze dat niet, gebiedsmanagers is de benaming.

Door Sander Grootendorst

Tijdens het interview is de een, Udo Hassefras, begonnen aan zijn laatste dag als gebiedsmanager voor Natuurmonumenten in de Achterhoek; de ander, Niels Noordstar, is zijn opvolger. “Wij geven leiding aan de boswachters en coördinatoren. Bij elkaar vormen we in deze regio een team van twintig mensen”, zegt Hassefras, die de functie negen jaar heeft bekleed. “Ik kreeg een grote opdracht mee toen ik in 2016 begon. De Achterhoek kende drie beheer-eenheden: Winterswijk, Montferland en de Graafschap. Daar moest één eenheid van worden gesmeed.”

Notenboom en picknicktafel staan net buiten het dorp Vorden, bij het kantoor van Natuurmonumenten op landgoed Hackfort. “Dit is het hoofdkantoor geworden, want hier is de meeste ruimte voor mensen om te werken.” De overige kantoren van de drie-eenheid staan in Winterswijk en Loerbeek. “De Achterhoek is groot. In deze omgeving heb je een ander gevoel dan in Winterswijk. Dat is echt een cultuurverschil. De medewerkers uit Winterswijk moesten in de Graafschap aan de slag. Dat was wennen voor ze. Inmiddels loopt het heel fijn. Maar we houden wel drie kantoorlocaties. Vrijwilligersgroepen en hun begeleiders gaan niet over de hele Achterhoek, die zijn meestal aan één bepaald terrein verbonden.” Natuurmonumenten heeft in de Achterhoek 29 terreinen onder haar hoede.

Voor Hassefras is de locatie-Hackfort ideaal, hij woont op een steenworp afstand. Niels Noordstar doet er iets langer over van huis naar werk en terug. “Ik woon in Brummen. De Veluwe én de Achterhoek zijn vlakbij. Van jongs af kwam ik al graag in de Achterhoek, ook vanwege mijn favoriete voetbalclub De Graafschap. Ik voel me hier thuis, in het landschap en tussen de mensen.” Voor Hassefras, die 55 jaar geleden in Lisse werd geboren, geldt hetzelfde. “Daar heb je landgoed De Keukenhof, ik kwam er vaak. De combinatie van erfgoed en natuur heeft me altijd geboeid.

Hart gestolen
Hij viel in de Achterhoek dus met de neus in de boter… “Natuurmonumenten beheert hier acht landgoederen. De Achterhoek heeft mijn hart gestolen. Ook al verander ik van baan, ik ga hier niet meer weg.” Gisteren zaten er zestien dagvlindersoorten in zijn tuin. Dan ben je als natuurliefhebber op je plek. In zijn nieuwe functie kan Hassefras opdrachten uit het hele land verwachten, maar hij blijft Vordenaar.

“Ik word projectleider en het eerste dat op de rol staat is landgoed Oldenaller op de Veluwe bij Putten. De kennis die ik als gebiedsmanager heb opgebouwd komt goed van pas. We gaan daar kijken hoe we samen met de buren aan natuur en landschap kunnen werken. En hoe we daar de financiële middelen voor vinden. Want daar zit toch vaak de bottleneck.”
Natuur- en landbouwmensen staan in de praktijk vaak helemaal niet zo lijnrecht tegenover elkaar als het nieuws suggereert. “De buren, en dat zijn vaak boeren, willen heel graag, dat merk ik in de Achterhoek elke keer weer. Maar ze zitten vast in de houtgreep van de agro-industrie. Het is een hele uitdaging om te zoeken naar goede manieren van samenwerking.”
“Ik ben groot geworden bij de Nederlandse Jeugdbond voor Natuurstudie, de NJN. Heb tuin- en landschapsinrichting gestudeerd. En planologie: want als NJN’ertjes ontdekten we dat we werden uitgelachen als we tegen de gemeente zeiden dat er ergens niet gebouwd kon worden omdat zich daar bijzondere natuur bevond.” Als planoloog kon hij beter beslagen ten ijs komen.

“Er is altijd sprake van veel belangen, zeker op een landgoed. Je moet geduld hebben, dan kun je mooie dingen tot stand brengen. Waar ik met plezier op terugkijk is de verbouwing van kasteel Hackfort. Het was gewoon een muf kasteel.”
Pronkstuk van de renovatie is de Van Westerholtzaal. “Die hadden ze kanariegeel geschilderd. Maar nu heeft-ie weer echt uitstraling. Er zijn ook vijf recreatie-appartementen ingericht. Je kunt je er even baron of barones voelen. Er is veel animo voor.”

Marine
Je zou bijna zeggen dat opvolger Noordstar in een gespreid bedje belandt, maar daarvoor is natuurbeheer een te complexe aangelegenheid. Neem alleen al de dikke dossiers ‘verdroging’ en ‘stikstof’. Noordstar pakt de handschoen graag op. Hij is al twee jaar werkzaam voor Natuurmonumenten, als medewerker ‘public affairs’, waarbij Hassefras zijn opdrachtgever was.
Noordstar zag veertig jaar geleden het levenslicht in Bennekom. Aan de rand van de Veluwe dus, maar… hij mist soms de zee: “Ik heb gestudeerd in Groningen en daarna acht jaar bij de marine gewerkt, dat varen was heel mooi om mee te maken. Daarna nog vijf jaar voor Defensie cultureel onderzoek gedaan en les gegeven in Apeldoorn, een geweldige tijd. Ik was altijd al gek van de natuur, zat bij de scouting en bij het IVN. Ik was vrijwilliger bij Natuurmonumenten. Dus ik kende de club. Tegen mijn vrouw zei ik: als daar nou een keer een baan vrijkomt waarvoor je niet per se biologie of ecologie hoeft te hebben gestudeerd…”

Toen Hassefras zijn interne carrièremove bekendmaakte, besloot Noordstar te solliciteren. Hij werd aangenomen. Groot voordeel is dat hij op sommige onderwerpen al is ingewerkt, zoals de plannen van Defensie voor de Achterhoek als laagvlieggebied en de Duitse plannen voor windturbines net over de grens bij Winterswijk.

Véél werk aan de winkel dus, dag in, dag uit. Hij verheugt zich erop. “Als het even kan ga ik op de elektrische fiets. Het is maar twaalf kilometer. De IJssel over via de brug bij Cortenoever en soms het pontje. In deze tijd van het jaar zie je de oeverzwaluwen op de reling zitten, die kun je van dichtbij bekijken. Prachtig. Je rijdt al dóór de natuur op weg naar je baan vóór de natuur.”