Berkellanders gaan bezuinigingen voelen

BORCULO - Berkelland moet de broekriem aanhalen, net als veel andere gemeenten. De oorzaak daarvan ligt in de korting die de regering doorvoert op het gemeentefonds, de pot waaruit het Rijk gemeenten betaalt. Dat die bezuinigingen eraan stonden te komen was al enige tijd bekend. Berkelland heeft daarop al in een vroeg stadium geanticipeerd door de bezuinigingen in twee fasen op te delen. Maar nu gaan de inwoners het ook echt merken.

Door Rob Stevens

Wethouder Hans van der Noordt (D66) gaat over de gemeentelijke financiën. De kortingen op het gemeentefonds worden doorgevoerd vanaf 2026. Maar al in het eerste kwartaal van 2024 begon Berkelland met het inventariseren van drie miljoen euro aan bezuinigingsmogelijkheden voor 2025. Deze eerste fase gaat het vooral nog om relatief makkelijk te boeken bezuinigingen waarvan de burger weinig zal merken. Voor de tweede ronde, die van de periode 2026-2028, ligt dat anders.
Er was lange tijd onduidelijkheid over hoeveel het Rijk ging bezuinigingen op het Gemeentefonds. Gehoopt werd dat het misschien wel zou meevallen. In de Miljardennota en Septembercirculaire blijft de rijksoverheid echter bij haar voornemen voor een forse korting op het Gemeentefonds. Dit leidt tot tekorten die voor Berkelland vanaf 2026 oplopen tot 4,1 miljoen euro in 2028.

Grenzen
Hans van der Noordt: “We komen nu aan de grenzen van wat mogelijk is. Deze bezuinigingen zullen gevoeld worden. Als we bijvoorbeeld het onderhoud van onze wegen nog verder zouden moeten terugschroeven, gaan we dat echt wel merken. We hebben wel de opties voor mogelijke bezuinigen iets ruimer geïnventariseerd dan strikt nodig is. Zodat er voor de gemeenteraad wat te kiezen valt.”
In de ‘Startnotitie tweede ronde bezuinigingen 2026-2028’ staan de bezuinigingsmogelijkheden opgesomd. Gemeenten hebben natuurlijk wettelijke taken, daar liggen niet veel al te veel mogelijkheden. Het gaat dus al snel om maatregelen waarbij de gemeente zelf beleidsruimte heeft én (belasting)inkomstenverhogende maatregelen.

OZB
Wat betekent dat concreet? Een van de in het beleidsstuk genoemde opties is een OZB-verhoging met twee procent meer dan de inflatiecorrectie. De gemeente wijst daarbij op omliggende gemeenten in Gelderland waar de woonlasten de laatste paar jaar gemiddeld ongeveer twintig euro hoger liggen. De verwachting is dat andere gemeenten de woonlasten ook zullen verhogen.
In de sector Sport en Cultuur bestaat de begroting vooral uit subsidies. In 2025 vindt in die sector een ´herijking´ van de subsidies plaats die tot bezuinigingen zal leiden. De gemeente zoekt dan naar mogelijkheden om de erkeninning van sport en cultuur anders dan financieel te laten blijken. Verschillende leges die de gemeente heft zijn niet kostendekkend. Een aantal subsidiebudgetten in de sector WMO-jeugd kan naar beneden worden bijgesteld.

Het woord is nu aan de raad. Die moet keuzes maken en de startnotitie vaststellen. De laatste twee maanden van het jaar geeft het college nog een toelichting op de keuzemogelijkheden. In het voorjaar van 2025 worden dan besluiten genomen.