Zestig jaar getrouwd en kruidenier tegen wil en met dank aan

NEEDE – Het had niet veel gescheeld of Mans Koster (85) had de grens van Neede nooit overschreden. De opkomst van de supermarkt echter had andere plannen met hem, hoewel hij ooit heeft gezegd dat hij nooit een kruidenierszaak wilde beginnen. Het voorbeeld thuis van hard werken en weinig verdienen trok hem niet aan. Maandag 14 september vierde hij met Klasje Koster-Hoogeveen (82) hun zestigjarig huwelijk.

Door Rob Weeber

Mans werd in 1940 geboren in het Overijsselse Dedemsvaart, een gebied waar destijds weinig welvaart was. “Ik ben een ‘mobilisatiekindje’, mijn vader had af en toe verlof”, zegt hij met een knipoog. “Ik herinner me niet heel veel van de oorlog, maar wel dat er veel ‘etenhalers’ naar het gebied kwamen. Ze reden op een fiets zonder banden. Na de bevrijding waren er de Canadezen. Die hadden lekkere toffees bij zich en chocolade.”
Zelf hadden ze in de oorlog genoeg te eten. Zijn opa had een kleine boerderij en zijn moeder haalde daar twee keer per week verse melk. Het rogge maalde ze met de koffiemolen. Daar werd brood van gebakken.

Hij ging in 1946 naar de bewaarschool. “De helft van de school was ingenomen door de Canadezen. De leerlingen hadden dus maar de helft van de lokalen tot de beschikking.” Mans kon goed leren, maar geld voor de hbs was er niet. Dus ging hij naar de mulo die destijds gratis was. Daarna werd het de kweekschool, eveneens een gratis opleiding. “Na een jaar, waarin ik weliswaar over was, had ik het gezien daar. Het paste niet bij me. Ik zocht werk en kwam op de boekhouding bij de firma Wehkamp terecht die ooit in Dedemsvaart begon.”

Nederlands-Nieuw-Guinea
In september 1960 ging hij met het 6e Bataljon Infanterie (Oranje Gelderland) als vrijwilliger naar wat toen nog heette ‘Nederland-Nieuw-Guinea’ en kwam in Sorong terecht. Een jaar later, kort voor de overdracht aan Indonesië, zou hij terugkeren. Hij werd veteraan en zou later de Stichting ‘Platform Veteranen Berkelland’ oprichten en vele jaren voorzitten. Uit dienst kwam hij in contact met de SPAR supermarktketen die haar eerste supermarkt in Oost-Nederland, in Kampen, had geopend. “Ze vroegen me wat ik wilde gaan doen. Ik wist het nog niet, maar in ieder geval geen kruidenier”, gaf ik aan. “Toen wezen ze me op de opkomst van de supermarkt. Ik had in Panama en Hawaï al kennisgemaakt met dit fenomeen en was er zeer onder de indruk van.”

Kruidenier
Met hulp van de SPAR kwam hij in 1964 in Neede terecht, waar hij een compagnonschap aanging met de bestaande winkel van de familie Hassink aan de Braak. “Ik had een contract waarin ik de zaak na drie jaar en acht maanden tegen een vaststaand bedrag zou overnemen. Ik werkte hard en stopte na de overname alle winst in de zaak. De volgende stap was een winkel in de Oudestraat, onder de formule ‘Garant’, wat nu Plus is.”
Hij onderscheidde zich niet alleen in zijn ondernemerschap, maar ook in zijn verzet tegen het imago van de ‘kruidenier’. “Kruideniers en groenteboeren waren destijds de ‘laagste stand’ binnen de middenstand. Tegen die mentaliteit heb ik me altijd verzet. Ik liet me ook niet gebruiken door de ‘gegoede stand’ om op ‘commando’ nog wat langs te brengen.”

Zijn komst naar Neede zou ook leiden tot het huwelijk met Klaske Hoogeveen. De van geboorte Friezin uit Akkrum verhuisde in 1951 naar Lochem, naar de zandgrond, wegens het te vochtige klimaat daar. Op een zaterdagavond werd hij door vrienden overgehaald om mee te gaan naar Hargeerds in Borculo, tegenwoordig ’t Witte Huys. Daar traden The Moodchers op. “Ik had geen zin om te dansen en ging op de rand van het toneel zitten. Toen er een aantal dames voorbijkwamen, zei ik tegen een ervan dat er hier wel plaats was. Ik wees daarbij op mijn knieën. Ze deed het nog ook.”

Belastingdienst
Ze trouwden op 14 september 1966 en vanaf dat moment kwam Klaske in de supermarkt werken. “Ik vind het leuk om met mensen om te gaan. Voor mijn huwelijk werkte ik na mijn ulo-opleiding als adjunct-commies titulair bij het ontvangstkantoor van de belastingdienst. Het was de tijd dat iedereen met geld naar het kantoor kwam om te betalen. Aan het eind van de dag moesten we dan met al dat geld naar het postkantoor. We schreven ook kentekenbewijzen van auto’s over. Er kwamen ook mensen van een woonwagenkamp die niet konden schrijven en als handtekening een kruisje zetten. Dat kon allemaal nog in die tijd.”

VVV
De VVD, hij is inmiddels erelid na zestig jaar lidmaatschap, en de betrokkenheid bij de lokale gemeenschap waren andere ‘liefdes’ van Mans. Zo werd hij lid van de plaatselijk ondernemersvereniging en was hij een van de oprichters van Braderie ’76, de latere SEN ’76 zomerfeesten. Ook het carnaval droeg hij een warm hart toe en hij werd zelfs Prins Mans in 1990. Later nam hij de VVV ‘over’. “Eerst moesten alle VVV’s binnen Berkelland onder één dak, daarna moest alles weer uit elkaar. Ik wilde niet onder de TIP horen, ik had meer gevoel bij de oude vertrouwde VVV-formule. Dus zijn Klaske en ik in de Oudestraat begonnen met een VVV. Het assortiment echter hebben we flink aangepast. Je moet tenslotte ook geld verdienen.” Onder de stichting valt ook de uitkijktoren op De Berg. Het echtpaar kreeg drie kinderen en heeft vier kleinkinderen.