Kunstmatige intelligentie en groentelasagne…

Taal is altijd in beweging en aan verandering onderhevig. Woorden komen, woorden gaan en dat geldt ook voor uitdrukkingen. Zo veranderde de ondertekening van een brief of een e-mail van Hoogachtend naar Met vriendelijke groet en tegenwoordig volstaat ook Mvg. Zo kort mogelijk, want tijd is geld.

Afkortingen in taal, we ontkomen er niet aan. Toen de sms (short message service) kwam, werd de digitale revolutie aangekondigd, want inmiddels worden vele uitspraken en/of uitroepen afgekort. W8 ff voor Wacht even vind ik slim bedacht, maar als taalkundige moet ik er niet veel van hebben van zulke afko’s! Dat taal verandert is logisch. Sterker nog: als je niet wilt dat taal verandert, of als je niet meebeweegt met taal, dan verklaar je de taal eigenlijk als dood. En dat zou zonde zijn!

Met de komst van de Artificial Intelligence (AI) ontkom je gewoonweg niet aan meebewegen. Er zijn chatbots (geautomatiseerde gesprekspartners, ontstaan uit de woorden chat en robot) als Siri en Alexa. Wil je dat deze spraakassistenten je begrijpen, dan zul je moeten accepteren dat je je manier van spreken enigszins moet aanpassen. Ze werken namelijk het beste met korte, eenvoudige zinnen, duidelijk gearticuleerd en zonder complexe zinsconstructies, waardoor onze taal pragmatischer en functioneler wordt. Echte taalliefhebbers vragen zich wellicht af waar de rijkdom van onze taal blijft, maar de ontwikkeling is niet alleen negatief. Technologie geeft ons ook de mogelijkheden om taal te verkennen.

Een aanvulling op geschreven taal zijn de emoji’s (kleine plaatjes die een bepaalde emotie uitleggen). Maar dáár kunnen misverstanden bij ontstaan, tjonge... Er zijn geen eenduidige betekenissen voor de verschillende tekeningetjes, maar ieder geeft er z’n eigen draai aan. Zo stuurde ik laatst gevouwen handjes (🙏) naar iemand aan wie ik mijn medeleven wilde betuigen, maar het schijnt dus ‘high five’ te betekenen. Of een oor (👂), dat is ook dubieus. Ik zou zeggen dat je aangeeft dat je luistert, of dat je aangeeft dat je iemand echt gehoord hebt, maar dat het oor (ook) gebruikt wordt om aan te geven dat je er wel oren naar hebt, omdat het oor een van de erotische zones is zowel bij mannen als bij vrouwen, dat had ik er niet bij bedacht, laat staan dat ik er zoiets mee had bedoeld.

Mijn wederhelft appte laatst: ‘Wat eten we vanavond?’ Ik antwoordde nietsvermoedend: ‘Groentelasagne met aubergine.’ Dat de emoji van aubergine (🍆) geassocieerd wordt met het mannelijk geslacht en gezien wordt als sekssymbool, dat wist ik niet. Maar ja, ik ben dan ook met een vrouw getrouwd, dus neem het me eens kwalijk... 😉